هواساز نوعى وسیله تبادل حرارت مرکزى دو فصلى است که میتواند عملیات تهویه مطبوع همچون رطوبت زنى، رطوبت گیرى، تصفیه، گرمادهى و گرماگیرى را بر روى هوا انجام دهد. قسمت گرمایش و سرمایش این دستگاه از طریق کویل می باشد در حالت گرمایش سیال عامل میتواند آب گرم و یا بخار باشد و در حالت سرمایش سیال عامل آن آب سرد و یا انواع مبردها میباشد. انتقال این گرما یا سرماى تولیدى در این دستگاه به طریقه اجبارى و از طریق فن دستگاه صورت می گیرد.

این سیستم براى مراکز بزرگ و آپارتمانها، بیمارستانها، ادارات و… مناسب است.

دستگاه هواساز از بخشهای اصلی فیلتر، فن، كویل های گرمایی و سرمایی، رطوبت زن و تجهیزات كنترلی تشكیل می شود. كویل های گرمایی معمولا با آب داغ، بخار و برق عمل می كنند. كویل های سرمایی با آب خنک و یا مستقیما با یك ماده مبرد كار می كنند. در حالت دوم كویل دستگاه هواساز اواپراتور یك سیستم تبرید می باشد. با تنظیم های مختلف بخش های گرمایی، سرمایی، رطوبت زن و غیره در مجموعه دستگاه هواساز می توان سیستم های مختلف تهویه مطبوع را برای پروژه های با شرایط متفاوت طراحی نمود. دستگاه هواساز معمولا با دو كانال رفت و برگشت هوا به داخل ساختمان و به وسیله یك كانال به هوای تازه خارج ارتباط دارد.

Air Handling Unit

دستگاه هواساز با تنظیم دما و رطوبت و همچنین تامین هوای تازه و فیلتر كردن آن عمل تهویه مطبوع تابستانی و زمستانی را انجام می دهد. هوای برگشتی از اتاقها با هوای تازه در محفظه اختلاط دستگاه مخلوط شده و سپس از كویل های سرمایی یا گرمایی و رطوبت زن (معمولا در زمستان) عبور می كند. سرعت عبور هوا از كویل حدد ۵۰۰ فوت بر دقیقه است. فرآیند رطوبت زنی به وسیله پاشش آب از افشانك ها یا شبكه بخار و فرآیند رطوبت گیری توسط كویل سرد انجام می شود. كنترل دما به دو صورت می تواند انجام شود: روش اول با استفاده از شیر سه راه برقی یا موتوری كه روی لوله رفت و برگشت كویل نصب شده و به وسیله ترموستاتی كه در كانال برگشت هوا به هواساز نصب می شود، عمل قطع و وصل و یا كم و زیاد كردن جریان آب انجام می گیرد. در روش دوم به وسیله ترموستات نصب شده در اتاق یا راهرو یا مكان مناسب دیگر (مانند حالت فن كویل) به فن دستگاه هواساز فرمان خاموش و روشن داده می شود. سیستم كنترل لازم است به گونه ای طراحی شود كه ابتدا مجموعه ترموستات كانالی و شیر سه راهی عمل نماید و سپس در مرحله بعد در صورت لزوم ترموستات اتاقی به بادزن دستگاه دستور دهد.

دستگاههای هواساز كه از ورق گالوانیزه ساخته می شوند، با توجه به شرایط مكانی و موقعیت نصب ممكن است قائم و یا افقی ساخته شوند. دستگاه هواساز به صورت یك منطقه ای و یا چند منطقه ای طراحی و ساخته می شوند. در نوع یك منطقه ای تمام بخش های ساختمان كه تحت پوشش آن است با شرایط یكنواخت دما و رطوبت هوادهی می شود و در نوع چند منطقه ای به كمك دمپرهای مخصوص امكان هوادهی با دما و رطوبت های مختلف به مناطق متفاوت وجود دارد.

برای انتخاب دستگاه هواساز نیاز به اطلاعات زیر می باشد:

  1. بارهای سرمایی و گرمایی كلی ساختمان (اگر برای ساختمان بیش از یك هواساز استفاده می شود باید سهم هر هواساز از بارهای سرمایی و گرمایی كلی مشخص شود).
  2. حجم هوایی كه در واحد زمان از هواساز عبور می كند
  3. افت فشار استاتیكی طولانی ترین مسیر كانال یا هد استاتیكی فن

با اطلاعات فوق و مراجعه به كاتالوگ كارخانه سازنده مدل دستگاه و سپس سایر مشخصات دستگاه مانند: نوع فیلترها، ظرفیت حرارتی كویل پیش گرم كن و اینكه با بخار آب یا آب داغ گرم می شود، ظرفیت حرارتی كویل گرم كننده و اینكه با بخار یا آب داغ گرم می شود، ظرفیت رطوبت زن، قدرت موتور بادزن و غیره تعیین می شوند.